*تبار و نژاد
مادرش را صهبا یا امّ حبیب دختر عباد بن ربیعه از اسرای یمامه یا عین التمّر دانستهاند .برخی نیز مادرش را لیلی دانستهاند.کنیه اش را ابوحفص و برخی ابوالقاسم دانستهاند.او و رقیّه، همسر مسلم بن عقیل، کوچکترین فرزند علی(ع) با هم به دنیا آمده بودند و کوچکترین فرزندان علی(ع) به شمار میرفتند.
*زمان پیوستن به اباعبدالله عمر از مدینه به مکه و از مکه تا کربلا همراه برادر و مولایش حسین بن علی (ع) بوده است.
*نحوه شهادت
پس از شهادت برادرش ابوبکر بن علی(ع) به میدان شتافت.پس از نبردی شجاعانه و کشتن قاتل برادرش(قاتل برادرش زحر یا زجر بن بدر نخعی نام داشت)،اسب او پی شد و او بی پروا ودلاورانه جنگید تا به شهادت رسید.
*سن حدود ۳۵سال
*ویژگی ها و فضایل
شجاع و دلاور، سوارکار ماهر، دین شناس و امام شناس، پیروزمند آزمون ها، شیفته ی اباعبدالله الحسین(ع)،صبور و بصیرو دشمن شناس،فصیح وبلیغ،سخاوتمند و مهذّب،مهمان نواز،یاور مظلومان بود.
*نام در زیارتنامهها و منابع
در زیارتنامهها نام وی نیامده است.اما درکتب معتبر و مشهور تاریخی مانند:مقتل الحسین خوارزمی: ج۲،صص۲۸ـ۲۹،ناسخ التواریخ:ج۲،ص ۳۳۶،ذخیره الدارین:ص ۱۶۵،روضه الشهداء: ص۳۳۰، بحار الانوار: ج ۴۵،ص ۳۷،تنقیح المقال:ج۲،ص۳۴۶و…از وی یاد شده است.
*رجز رجز اول هنگام به مبارزه طلبیدن قاتل برادرش:
اضربَکم ولا اری فیکم زَحَر ذاک الشقی بالنبیّ قدکَفَر
یا زحر یا زحرُ تدانِ مِن عمر لعلکَ الیومَ تبوء بسقَر
شَرَّ مکانٍ فی حریقٍ و سَعر فانّکَ الجاحدُ یا شر بشر
رجز دوم پس از کشتن قاتل برادر(زحر)
خلّوا عَداهَ الله خلّوا عَن عُمَر خلّوا عن اللیث العبوس المکفهر
یضربکم بسیفه و لا یَفَر و لیس یفدوا کالجبان المنجحر
*اطلاعات دیگر
عمر همراه مادر، خواهرش رقیّه و خواهرزادگانش عبدالله، محمد و عاتکه و حمیده (فرزندان مسلم بن عقیل)به کربلا آمد.
برخی او را با عمربن علی (عمرالاکبر یا عمر اطرف) اشتباه گرفته اند.نویسنده ناسخ التواریخ هجده فرزند پسر به امیرمؤمنان نسبت می دهد که نام دوتن عمر بوده است.
عمرالاصغر در کربلا شهید وعمر الاکبر کربلا را ترک کرد و در جوالیق منزل گرفت وفرزندان اورا به همین دلیل اولاد جوالیق نامیدند.
او پس از ردّ این قول احتمال می دهد که عمر بن علی مانند حسن مثنی در میان زخمی ها بوده وپس از کربلا جان سالم به در برده باشد.(ناسخ التوریخ:ج۲،صص۳۳۴ـ۳۳۶).ناسخ التواریخ نام مادر عمر الاصغر را امّ حبیب دختر ربیعه و مادر عمرالاکبر را صهبا و کنیه اش را ابوالقاسم یا ابوحفص دانسته است.در عمده الطالب:ص۳۶۲،آمده است که عمر بن علی با امام حسین همراه نشد ودر مدینه ماند ودر ۷۵یا ۷۷سالگی در ینبع درگذشت.
منبع: آینه داران آفتاب، ج۲، ۱۱۵۰٫
معرفی عمر بن علی بن ابیطالب در منابع فارسی موجود در کتابخانهی تخصصی مؤسسهی فرهنگی هنری فرهنگ عاشورا- دزفول:
نام کتاب | مؤلف | صفحات |
شهدای صدر اسلام و شهدای کربلا | سید علیاکبر قرشی | ۷۰ |
رسالت خون و پیام در نبرد عاشورا | عبدالزهراء کعبی | ۱۰۵ |
زندگانی امام حسین(ع) | محمدباقر بهبهانی | ۴۰۵ |
ترجمهی مقتل امام حسین(ع) | پژوهشکده باقرالعلوم | ۱۶۰ |
ناسخالتواریخ(جلد۲) | محمدتقی سپهر | ۳۳۳ |
قطعهای از بهشت | علی نجاتی(سیرجانی) | ۴۵۲-۴۵۱ |
واقعه کربلا | شیخ عباس قمی | ۲۵۵ |
